Ερώτηση Βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ. προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας κ Οικονομικών και Εργασίας κ Κοινωνικής Ασφάλισης
Οι επιλογές της Κυβέρνησης οδηγούν σε μια δραματική επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών, ως αποτέλεσμα της συνεχούς αύξησης των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων καθώς και του εγκλωβισμού τους στην κατώτατη ασφαλιστική βαθμίδα με δυσοίωνες συνέπειες για το επίπεδο των μελλοντικών συντάξεων και για την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
Σύμφωνα με ανακοινώσεις του e-ΕΦΚΑ, στις 28 Φεβρουαρίου 2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών με την ανανέωσή της να προϋποθέτει την εξόφληση ή ρύθμιση οφειλών που αφορούν το διάστημα 1/1/2017 έως 31/12/2025. Υπολογίζεται ότι περίπου 400.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, ενώ περίπου 300.000 αδυνατούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω συσσωρευμένων χρεών.
Από το σύνολο των περίπου 1,42 εκατομμυρίων μη μισθωτών εργαζομένων (ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες και αγρότες), περισσότεροι από τους μισούς εμφανίζουν καθυστερούμενες εισφορές. Το συνολικό ύψος των οφειλών των μη μισθωτών προς τον ΕΦΚΑ, μαζί με τις προσαυξήσεις, υπερβαίνει τα 50 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, οι ασφαλιστικές εισφορές για το 2026 αυξάνονται κατά 2,5% σε σχέση με το 2025, με τους επαγγελματίες να καλούνται να πληρώσουν μηνιαίως έως και 16,48 ευρώ παραπάνω σε επιπλέον εισφορές ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία τους. Ειδικότερα, η 1η (χαμηλότερη) κατηγορία ανεβαίνει στα 250,77 ευρώ από 244,65 ευρώ πέρσι. Αντίστοιχα, για τους αγρότες η 1η κατηγορία εισφορών διαμορφώνεται στα 149,27 ευρώ από 145,63 ευρώ το 2025, με ανάλογες αυξήσεις και στις υψηλότερες κατηγορίες. Περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ασφαλισμένους παραμένουν στην πρώτη κατηγορία, αδυνατώντας να επιλέξουν υψηλότερη κλίμακα, καταλήγοντας έτσι να λαμβάνουν χαμηλές μελλοντικές κύριες συντάξεις που δύσκολα υπερβαίνουν τα 800–900 ευρώ μεικτά μετά από 35–40 χρόνια ασφάλισης.
Παράλληλα, στο φορολογικό πεδίο, η διατήρηση του συστήματος των τεκμαρτών κριτηρίων και η αύξηση της βάσης υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού, επιβαρύνει περαιτέρω χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους, ανεξαρτήτως των πραγματικών τους κερδών. Οι όποιες φορολογικές ελαφρύνσεις μετατίθενται χρονικά, χωρίς άμεση ανακούφιση.
Η σωρευτική επίδραση υπέρογκων φόρων, αυξημένων εισφορών και συσσωρευμένων χρεών εγκλωβίζει τη μεγάλη πλειοψηφία των μη μισθωτών στην κατώτατη ασφαλιστική βαθμίδα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο χαμηλών εισοδημάτων – χαμηλών εισφορών – χαμηλών συντάξεων. Το ασφαλιστικό σύστημα, αντί να λειτουργεί ως μηχανισμός κοινωνικής προστασίας και αναδιανομής, τείνει να αναπαράγει και να ενισχύει τις υφιστάμενες ανισότητες.
Επειδή οι ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών αυξήθηκαν εκ νέου από 1.1.2026 κατά 2,5%, αποτελώντας την τέταρτη διαδοχική αύξηση από το 2023, με σωρευτική επιβάρυνση άνω του 18% σε μία τετραετία,
Επειδή η μακροχρόνια παραμονή στην κατώτατη βαθμίδα οδηγεί σε εξαιρετικά χαμηλές κύριες συντάξεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες και σε ακόμη χαμηλότερες για τους αγρότες,
Επειδή εκατοντάδες χιλιάδες μη μισθωτοί διατηρούν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ, με κίνδυνο απώλειας ασφαλιστικής ικανότητας και περιορισμένης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας,
Επειδή η σωρευτική επίδραση υπέρογκων φόρων, αυξημένων εισφορών και συσσωρευμένων χρεών δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο χαμηλών εισοδημάτων – χαμηλών εισφορών – χαμηλών συντάξεων,
Επειδή το ισχύον πλαίσιο κινδυνεύει να οδηγήσει στη διαμόρφωση μιας νέας γενιάς χαμηλοσυνταξιούχων, με σοβαρές κοινωνικές και δημοσιονομικές συνέπειες στο μέλλον, καταδεικνύοντας την αδυναμία του ασφαλιστικού συστήματος να λειτουργήσει ως μηχανισμός κοινωνικής προστασίας.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Προτίθεται η Κυβέρνηση να προβεί σε άμεση επανεξέταση του ύψους των ασφαλιστικών εισφορών των μη μισθωτών και του μηχανισμού ετήσιας αναπροσαρμογής τους καθώς και σε ουσιαστική νέα ρύθμιση οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ με αυξημένο αριθμό δόσεων και μείωση προσαυξήσεων, ώστε να αποτραπεί η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας και η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη για εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες και αγρότες;
2. Σκοπεύει η Κυβέρνηση να αναμορφώσει το σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, ώστε η φορολογική επιβάρυνση να ανταποκρίνεται στα πραγματικά εισοδήματα και να μην επιβάλλονται φόροι επί ανύπαρκτων ή δυσανάλογα εκτιμώμενων κερδών;
3. Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθενται να λάβουν για τη διασφάλιση αξιοπρεπών μελλοντικών συντάξεων για αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες που παραμένουν, λόγω οικονομικής αδυναμίας, στην κατώτατη ασφαλιστική κατηγορία, ώστε να μη δημιουργηθεί μια νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων;
Όλγα Γεροβασίλη 
Πρέπει να έχετε συνδεθεί για να σχολιάσετε.