Ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μεταξύ των οποίων και η βουλευτής Άρτας Όλγα Γεροβασίλη, προς τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών με πρωτοβουλία του βουλευτή Αχαΐας Ανδρέα Παναγιωτόπουλου 

Η πρόσφατη κατολίσθηση που σημειώθηκε στο 127ο χιλιόμετρο της Ιόνιας Οδού, στο ύψος της Συκούλας, οδήγησε στη διακοπή της λειτουργίας του αυτοκινητοδρόμου μεταξύ Άρτας και Αμφιλοχίας, προκαλώντας σημαντική ταλαιπωρία στους πολίτες, τους επαγγελματίες και τις τοπικές κοινωνίες της Δυτικής Ελλάδας και της Ηπείρου.

Το περιστατικό αυτό ανέδειξε για ακόμη μία φορά ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά τη λειτουργία των παραχωρημένων αυτοκινητοδρόμων. Συγκεκριμένα, οι χρήστες καλούνται να καταβάλλουν το πλήρες αντίτιμο των διοδίων ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η παρεχόμενη υπηρεσία δεν είναι πλήρης, είτε λόγω διακοπής της κυκλοφορίας σε τμήμα του δρόμου, είτε λόγω εκτεταμένων παρακάμψεων, είτε λόγω περιορισμού των λωρίδων κυκλοφορίας εξαιτίας έργων, βλαβών ή άλλων έκτακτων φαινομένων.

Η πρακτική αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα καθώς οι πολίτες καλούνται να πληρώνουν για υπηρεσίες που δεν παρέχονται στο σύνολό τους ή παρέχονται με σημαντικούς περιορισμούς. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, η υποβάθμιση της κυκλοφορίας αυξάνει τον χρόνο μετακίνησης και μειώνει το επίπεδο οδικής ασφάλειας.

Το κράτος οφείλει να διασφαλίζει ότι το ύψος των διοδίων ανταποκρίνεται στο επίπεδο υπηρεσίας που πραγματικά παρέχεται στους χρήστες των αυτοκινητοδρόμων. Η απουσία ενός σαφούς και θεσμοθετημένου πλαισίου που να προβλέπει μείωση ή απαλλαγή από τα διόδια σε περιπτώσεις διακοπής κυκλοφορίας, εκτροπών ή σημαντικών περιορισμών της οδικής λειτουργίας δημιουργεί εύλογη δυσαρέσκεια στους πολίτες και ενισχύει την αίσθηση ότι προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση των εσόδων των παραχωρησιούχων και όχι η προστασία των χρηστών των υποδομών.

Ταυτόχρονα, περιστατικά όπως η κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό εγείρουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια των μελετών, την πιστή εφαρμογή τους κατά την κατασκευή, αλλά και την ποιότητα και συχνότητα των ελέγχων κατά τη λειτουργία και συντήρηση των αυτοκινητοδρόμων. Πρόκειται για έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί σε μεγάλο βαθμό από δημόσιους πόρους και εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους πολίτες μέσω υψηλών διοδίων, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη την αυξημένη λογοδοσία και εποπτεία.

Επειδή οι αυτοκινητόδρομοι αποτελούν κρίσιμες εθνικές υποδομές και η ασφαλής και απρόσκοπτη λειτουργία τους είναι ζήτημα δημόσιου συμφέροντος,

Επειδή οι πολίτες δεν μπορεί να επιβαρύνονται με το πλήρες κόστος των διοδίων όταν η παρεχόμενη υπηρεσία είναι περιορισμένη ή υποβαθμισμένη,

Επειδή η Πολιτεία οφείλει να θεσπίζει σαφείς κανόνες που να διασφαλίζουν την αναλογικότητα μεταξύ κόστους και παρεχόμενης υπηρεσίας στους χρήστες των αυτοκινητοδρόμων,

Επειδή το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει τη θεσμική ευθύνη της εποπτείας της λειτουργίας και συντήρησης των παραχωρημένων οδικών υποδομών,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

  1. Προτίθεται το Υπουργείο να θεσπίσει σαφές πλαίσιο που να προβλέπει μείωση ή απαλλαγή από τα διόδια σε περιπτώσεις όπου η κυκλοφορία σε αυτοκινητοδρόμους διακόπτεται, εκτρέπεται μέσω παρακάμψεων ή λειτουργεί με σημαντικό περιορισμό λωρίδων κυκλοφορίας;

  2. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε το ύψος των διοδίων να ανταποκρίνεται στο πραγματικό επίπεδο υπηρεσίας που παρέχεται στους χρήστες των αυτοκινητοδρόμων;

  3. Ποια είναι η διαδικασία μέσω της οποίας το Υπουργείο ελέγχει και αξιολογεί την ποιότητα λειτουργίας και συντήρησης των παραχωρημένων αυτοκινητοδρόμων και πόσο συχνά πραγματοποιούνται σχετικοί έλεγχοι;

  4. Προτίθεται το Υπουργείο να δημοσιοποιεί τακτικές εκθέσεις ελέγχου και αξιολόγησης για την κατάσταση των αυτοκινητοδρόμων και την τήρηση των συμβάσεων παραχώρησης από τις εκμεταλλεύτριες εταιρείες;