Ερώτηση προς την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Η συζήτηση στις 27-02-2026, της υπ’ αριθμ 598/24-2-2026 Επίκαιρης Ερώτησης, σχετικά με την ισότιμη πρόσβαση των μαθητών με αναπηρία στην εκπαιδευτική διαδικασία, ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη βαθιά αναντιστοιχία μεταξύ των διακηρύξεων περί «συμπερίληψης» και της πραγματικής κατάστασης στα σχολεία.

Ανεξαρτήτως στατιστικών αποτυπώσεων, η σημερινή εικόνα όπως καταγράφεται από τις ίδιες τις σχολικές μονάδες, τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και τις οικογένειες μαθητών με αναπηρία, αποδεικνύει ότι σημαντικός αριθμός μαθητών δεν λαμβάνει την αναγκαία εξατομικευμένη υποστήριξη. Τα Τμήματα Ένταξης δεν επαρκούν σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες, η Παράλληλη Στήριξη, συχνά, κατανέμεται σε μειωμένες ώρες προκειμένου να αυξηθεί ο αριθμός των ωφελουμένων και η πλειονότητα του Ειδικού Επιστημονικού και Βοηθητικού Προσωπικού εξακολουθεί να εργάζεται με ετήσιες συμβάσεις. Η κατάσταση αυτή δεν συνιστά παροδικό φαινόμενο αλλά διαχρονική δομική ανεπάρκεια του συστήματος.

Κατά τη συζήτηση της προαναφερθείσας επίκαιρης ερώτησης για το κρίσιμο αυτό ζήτημα, ο Υφυπουργός Παιδείας κ. Βλάσσης, δήλωσε ότι «οι μόνιμοι διορισμοί καλύπτουν πάγιες οργανικές ανάγκες, ενώ οι αναπληρωτές καλύπτουν λειτουργικά κενά που εμφανίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους» και ότι «δεν μπορείς να διορίζεις παντού μόνιμους, αν δεν δεις πρώτα τις ανάγκες». Ωστόσο, η ίδια η εικόνα των σχολείων καταδεικνύει ότι τα αποκαλούμενα λειτουργικά κενά επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο και αποτελούν στην πραγματικότητα διαρκείς και πάγιες ανάγκες.

Για το σχολικό έτος 2025-2026, οι προσλήψεις αναπληρωτών έχουν ήδη ξεπεράσει τις 39.000, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν κενά, σε όλες τις βαθμίδες. Με δεδομένο ότι το μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό ανέρχεται περίπου σε 135.000 εκπαιδευτικούς, προκύπτει ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις εκπαιδευτικούς δεν βρίσκεται σε μόνιμη οργανική θέση. Το στοιχείο αυτό από μόνο του αποδομεί τον διαχωρισμό μεταξύ «οργανικών» και «λειτουργικών» κενών, καθώς η έκταση των αναπληρώσεων αποδεικνύει δομική υποστελέχωση.

Επιπλέον, στη συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης, ο Υφυπουργός επισήμανε ότι τα κενά καλύπτονται «σε φάσεις», ανάλογα με την πορεία του σχολικού έτους. Όμως, όπως είναι ευλόγως αντιληπτό, οι συνεχείς φάσεις προσλήψεων και οι καθυστερήσεις μέχρι και τον Οκτώβριο ή και αργότερα, ιδίως στην Ειδική Αγωγή, στερούν από τους μαθητές πολύτιμο εκπαιδευτικό χρόνο και υπονομεύουν την παιδαγωγική συνέχεια.

Στην Ειδική Αγωγή ανακοινώθηκαν 3.448 νέα Τμήματα Ένταξης, χωρίς όμως, να έχει διασφαλιστεί η πλήρης και έγκαιρη στελέχωσή τους. Ενδεικτικά, στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Ανατολικής Θεσσαλονίκης καταγράφονται 500 χαμένες ώρες διδασκαλίας, λόγω κενών φιλολόγων, που αντιστοιχούν σε έλλειψη 25 εκπαιδευτικών, κι αυτό, μόνο, σε μία Διεύθυνση.

Η πρακτική της ετήσιας ανακύκλωσης προσωπικού, ιδίως στην Ειδική Αγωγή, όπου η σταθερή σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή αποτελεί βασική προϋπόθεση αποτελεσματικής υποστήριξης, δεν μπορεί να θεωρείται ορθολογική διαχείριση, αλλά επιλογή πολιτικής κατεύθυνσης.

Επειδή η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία επιβάλλει τη διασφάλιση ενός συμπεριληπτικού εκπαιδευτικού συστήματος σε όλα τα επίπεδα,

Επειδή η εκπαίδευση των μαθητών με αναπηρία δεν μπορεί να βασίζεται σε προσωρινές λύσεις ούτε σε λογικές «εξοικονόμησης κόστους»,

Επειδή η συστηματική και διαχρονική κάλυψη πάγιων αναγκών με αναπληρωτές συνιστά έμμεση παραδοχή δομικής υποστελέχωσης,

Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:

1. Ποια είναι τα οργανικά και ποια τα λειτουργικά κενά ανά Διεύθυνση Εκπαίδευσης (Γενική, Επαγγελματική και Ειδική Αγωγή) για το σχολικό έτος 2025-2026, σύμφωνα με τους αναλυτικούς πίνακες;

2. Πόσα από τα καταγεγραμμένα «λειτουργικά κενά» επαναλαμβάνονται τα τελευταία τρία σχολικά έτη;

3. Ποιο ποσοστό των οργανικών κενών προτίθεται να καλύψει με μόνιμους διορισμούς, ενόψει της επόμενης σχολικής χρονιάς και με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;

4. Πόσα από τα 3.448 ανακοινωθέντα Τμήματα Ένταξης λειτουργούν, σήμερα, με πλήρες ωράριο και πλήρη στελέχωση;

5. Με ποιον τρόπο τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός ότι τα κενά είναι «λειτουργικά», όταν επαναλαμβάνονται ετησίως και απαιτούν δεκάδες χιλιάδες προσλήψεις αναπληρωτών;

6. Ποια άμεσα μέτρα θα ληφθούν ώστε οι μαθητές της Ειδικής Αγωγής να μην στερούνται εκπαιδευτικό χρόνο μέχρι την ολοκλήρωση των φάσεων προσλήψεων;